Working with Laptop

GEDRAGSBEÏNVLOEDING

Aanleiding voor het onderzoek

Belangrijke conclusie uit de survey van 2017 is dat de aanpak zich nog meer zou moeten richten op preven­tie, innovatie en op het (veranderende) consumentengedrag.

 

Het onderzoek

In de verzekeringsbranche wordt in toenemende mate aandacht gevraagd voor preventie en het gedrag van consumenten bij het bestrijden van verzekeringsfraude. Bij verzekeraars is de indruk dat er sprake is van een toenemende claimcultuur (gemak, aantal en omvang van schadeclaims). En daarmee ook gelegenheidsfraude.

 

Gelegenheidsfraudeurs zijn niet vooraf gericht op het plegen van fraude, maar laten zich in een situatie bevinden waarin het moeilijk blijkt om geen fraude te plegen, dan wel zeer makkelijk is om wel fraude te plegen. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens het indienen van een (meestal werkelijk bestaande) claim, waarbij zij in de verleiding komen deze niet naar werkelijkheid op te geven. Gelegenheidsfraudeurs zijn voor verzekeraars lastig preventief te detecteren. Deze mensen sluiten immers een verzeker­ing af met goede intenties. Pas wanneer ze bezig zijn met het indienen van een schadeclaim komen ze in de verleiding om feiten te verdraaien zodat de claim (alsnog) onder de dekking van een polis valt of om het schadebedrag te verhogen. Het gaat in deze gevallen meestal niet om grote bedra­gen maar wel om grote aantallen. Dit heeft daarom veel impact op verzekeraars en uiteindelijk op de hoogte van de schadelast en dus de premie. De goede klant wordt dan de dupe van de frauder­ende klant en dit is wat je als maatschappij echt niet wilt.

De klant is zich niet altijd bewust van het feit dat zijn handelen als fraude kan worden aangemerkt. Ook de gevolgen van fraude en maatregelen die verzekeraars nemen zijn de klant niet altijd bekend en kunnen erg veel impact hebben. Ook de verzekeringsmaatschappij heeft de verantwoordelijkheid er alles aan te doen om de klant te weerhouden tot het maken van fouten, de klant niet te snel als mogelijke fraudeur te bestempelen en om het plegen van fraude zo veel mogelijk te voorkomen.

 

Wetenschappelijk literatuuronderzoek

De Kamer heeft een uitgebreide literatuurstudie uitgevoerd naar (verzekerings)fraude, gedragsbeïnvloeding door middel van interventies. Doel van dit onderzoek was

inzicht krijgen in de gehanteerde wetenschappelijke methoden en de resultaten van (eerder) uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek en deze inzichten gebruiken voor het ontwerpen van (gedrags)interventies.

 

Wetenschappelijk panelonderzoek

Vervolgens wordt een representatieve steekproef uitgevoerd onder de volwassen Nederlandse bevolking om te achterhalen in hoeverre Nederlanders geneigd zijn of zich hebben ingelaten met verzekeringsfraude en wat daar de belangrijkste voorspellende factoren van zijn. Om daarbij de oorzaken en de gevolgen enigszins te kunnen ontrafelen, zal een herhaalde meting worden uitgevoerd. Om op een gefundeerde wijze keuzes over de opzet van effectieve interventies en campagnes mogelijk te maken, lijkt het van groot belang om de belangrijkste motieven voor verzekeringsfraude in kaart te brengen.

 

Pilot

Nadat de interventies zijn ontworpen zullen de interventies worden getoetst en zal het effect van hiervan worden gemeten in claimprocessen bij verschillende verzekeraars

 

Doel van het onderzoek

Het onderzoek dient inzicht te geven in de maatschappelijke norm ten aanzien van verzekeringsfraude: welk deel van de bevolking laat zich in met deze vorm van fraude en welk deel staat daar niet onwelwillend tegenover. Het onderzoek dient inzicht te geven in de belangrijkste voorspellers van verzekeringsfraude. Daarbij zal worden nagegaan in hoeverre omgevingsinvloeden en individuele motieven een rol spelen bij de norm ten aanzien van verzekeringsfraude. Tot slot dient het onderzoek richting te geven voor de opzet van campagnes of de aanpassingen in de procedures gericht op het minimaliseren van verzekeringsfraude.

 

Planning

Voorlopige planning

December 2020: Afronding literatuuronderzoek

Maart 2021: Afronding Panelonderzoek

Vanaf juli 2021: Uitvoeren van pilots

Eind 2021/Begin 2022: Analyse van onderzoeksresultaten

Begin 2022: Rapportage en Publicatie/Communicatie