• IFFC

Thijs Zonneveld: Ondermijning in de sport

Afgelopen 13 februari organiseerde de IFFC kamer Sport & FEC een seminar over ondermijning in de sportwereld. Thijs Zonneveld was dagvoorzitter en schreef na afloop een mooi artikel over hoe belangrijk het is dat er meer aandacht wordt besteed aan dit onderwerp.


Door Thijs Zonneveld


Ik ben geen boekhouder, ik ben geen bankier, ik ben geen penningmeester en ik ben er ook niet voor in de wieg gelegd. Fiscale en financiële malversaties in de sport zijn een ver-van-mijn-bed-show. En toen ik voor het eerst van het woord ondermijning hoorde dacht ik aan bermbommen langs de weg naar Bagdad.


Daarmee ben ik deel van het probleem. Ondermijning, financiële problemen en de invloed van criminelen bij sportclubs: we weten er zo weinig van. Véél te weinig. Misschien nemen we het ook niet serieus genoeg.


Ik ben journalist, ik bericht over de mooie én de lelijke kanten van de sport. Over doping, over grensoverschrijdend gedrag, over ethiek. Maar over de donkere financiële kanten van de sport schrijf ik niet bijster veel. Mijn collega's ook niet. Heel, heel af en toe komt er een bericht of een onderzoek voorbij, maar dat is het dan ook wel. Dat is best vreemd voor een probleem dat stiekem veel vaker voorkomt dan we denken. Ondermijning is als water. Je ruikt het niet, je proeft het niet – maar ondertussen lekt het door het dak en loopt het langs de plinten.


Als ik, met de kennis van nu, terugdenk aan de clubs en verenigingen waar ik zelf actief was, zie ik het overal.


Ooit, in een ver, ver verleden, was ik wielrenner. Toen ik begon werd ik lid van een club een paar dorpen verderop. Kleine vereniging, ons kent ons. Er liep een man rond waarvan iedereen wist dat hij een crimineel verleden had. Hij had gevangenisstraffen uitgezeten in meerdere landen. Maar het was tegelijkertijd een doodaardige kerel die zich inzette voor de club en die soms ineens aan kwam zetten met een paar nieuwe fietsonderdelen voor een fietsje voor de jeugdafdeling. Hij ging met zijn zoon – heel talentvol – naar wedstrijden door het hele land. Daarbij was hij zo fanatiek dat de stoppen soms doorsloegen. Ik herinner me een Nederlands Kampioenschap waarbij hij na de finish een ploegleider aanvloog omdat hij vond dat die zijn zoon geflikt had. We moesten hem met vijf man van die ploegleider af sleuren. Natuurlijk werd het met de mantel der liefde bedekt. Hij was dan wel een crimineel, maar wel ónze crimineel.


Voordat ik fietste voetbalde ik. Bij VVSB, een club uit Noordwijkerhout. Hartje Bollenstreek. Paars-gele shirts, een klein clubje. Om te kunnen concurreren met andere clubs uit de Bollenstreek – Quick Boys, Katwijk, Rijnsburgse Boys – moesten er spelers worden gehaald. Met geld, uiteraard. Het was een publiek geheim dat een deel van hen zwart bij clubs in de Bollenstreek zwart werd betaald. Met geld uit de bollen- en bloemenhandel. Ik geloof niet dat dat iemand dat echt een probleem vond. Zolang ze betaalden en af en toe een rondje gaven in de kantine werd er vooral niet doorgevraagd waar geld van sponsoren vandaan kwam. Heb het er wel eens met een bestuurslid van Telstar over gehad. Die zei dat ze, ook al speelden ze een paar klassen hoger en waren ze officieel profs, financieel niet konden concurreren met amateurclubs uit de Bollenstreek. De wedstrijdpremies, de bonussen, de onderhandse salarissen – in het amateurvoetbal betaalden ze vaak een stuk beter dan in de Eerste Divisie.


Veel verenigingen worden gedragen door een klein groepje vrijwilligers en sponsoren. Dat creëert een afhankelijkheidspositie waarin geld kan worden rondgepompt uit dubieuze bronnen. Veel clubs herkennen het niet, of te laat. En weten niet wat ze ermee moeten doen als het gebeurt.


Precies daarom organiseerde de IFFC een minicongres in het Zuiderparkstadion. Drie sprekers, een zaal vol experts en mensen uit de sport. Het meest opvallende: de vragen. Iedereen heeft ze. Van alle kanten (sportbestuurders, bankiers, bonden en overheden) blijkt er een enorme vraag naar informatie te bestaan. Hoe werkt de screening van banken? Wat te doen met zwart geld?

Hoe moet je bewijs boven water krijgen? Kan de club een zak geld aannemen van dat ene bedrijf? Hoe kun je het voor elkaar krijgen om sportclubs, gemeentes en banken te laten samenwerken om het netwerk van verenigingen te beschermen tegen infiltratie van criminelen en zwart geld?


Bestuurders, bankiers, ambtenaren: allemaal worstelen ze met dezelfde problematiek. Allemaal snakken ze naar een platform waarop informatie op een laagdrempelige manier kan worden gedeeld. De vraag is of je dat kan en moet overlaten aan de sport zelf. Dit is een maatschappelijk probleem, niet een probleem dat alleen sportverenigingen aangaat. Het vraagt om actie vanuit de landelijke overheid en de politiek.


Het belang van sport is de afgelopen decennia rap toegenomen. Meer aandacht, meer toeschouwers, grotere belangen. De geldstromen zijn exponentieel gestegen. Dat brengt kansen, maar ook nieuwe gevaren met zich mee. Ondermijning is nog nauwelijks in beeld gebracht, maar stiekem is het overal al aanwezig. Het lekt, het sijpelt. Als we de gaten niet dichten en beginnen met hozen, staan we straks allemaal tot onze enkels in het water.

476 keer bekeken

©2019 door IFFC

. Met trots gemaakt met Wix.com

IFFC - Institute for Financial Crime 

HSD Campus
Wilhelmina van Pruisenweg 104
2595 AN Den Haag

Het IFFC draagt actief bij aan het realiseren van SDG 16