HSD Campus
Wilhelmina van Pruisenweg 104
2595 AN Den Haag

+31 (0)70 204 50 11
info@iffc.nl

Word participant! Sluit nu aan bij het unieke netwerk van bij fec-bestrijding betrokken partijen (publiek, privaat, en kennisinstellingen)!

Schrijf je nu in!

Interviews Iedereen is in staat tot frauderen    |    Agenda 17-05-2018 IFFC Fraudecafé: Carrouselfraude    |    Nieuwsberichten IFFC Working Group ‘Asset Tracing & Recovery’ meets delegation from Indonesia    |    Publicaties White paper: Towards Increased Efficiencies in KYC and TDD Screenings    |    Interviews Laat opsporingsteams delen in de opbrengsten    |    Interviews Klokkenluiden of klikken?    |    Interviews BFT wil vraagbaak zijn voor onderzoeker    |    Vlogs Animatie: Towards Increased Efficiencies in KYC and TDD Screenings    |    Interviews Science Fiction denken als strategische tool    |    Agenda 26-04-2018 Dag van de Fraudeonderzoeker 2018    |    Nieuwsberichten IFFC Fraudecafé: Carrouselfraude    |    Agenda 25-05-2018 Leiding & Verleiding    |    Interviews Onderzoeksjournalistiek onder de loep    |    Interviews Digital Risk Monitoring    |    Publicaties Survey: Verzekeringsfraude in een veranderende wereld

KLOKKENLUIDEN OF KLIKKEN?

Interview met Hans Nelen

Op de Dag van de Fraudeonderzoeker maakt Hans Nelen, hoogleraar Criminologie aan de Universiteit van Maastricht, deel uit van de paneldiscussie  tijdens de keynote sessie.  Hij zal tijdens de paneldiscussie zijn visie geven op de historie en impact van het klokkenluiden. 

Kunt u zichzelf kort voorstellen? Wat is uw achtergrond, waar doet u zoal onderzoek naar?

Mijn naam is Hans Nelen en ik ben hoogleraar Criminologie aan de Universiteit Maastricht. Ik ben in het verleden werkzaam geweest als onderzoeker bij het WODC, ik ben vervolgens gepromoveerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam en daar tot 2007 werkzaam geweest als Universitair Hoofddocent Criminologie. Nu werk ik al elf jaar aan de Universiteit Maastricht. Ik doe onderzoek op diverse gebieden, maar ik doe voornamelijk onderzoek naar financieel-economische en georganiseerde criminaliteit. Daarnaast ben ik voorzitter van CIROC, een internationaal criminologisch kenniscentrum op het gebied van de georganiseerde misdaad en de bestrijding ervan.

U gaat als Panellid spreken over Klokkenluiden. Kunt u alvast een tip van de sluier oplichten?

Tijdens één van mijn recente publicaties heb ik mezelf de vraag gesteld: waarom zijn we zo in de ban geraakt van klokkenluiders? In de huidige samenleving is het een trend dat we zoveel mogelijk transparant willen maken. Veertig jaar geleden werd er nog negatief gereageerd op klokkenluiders of ‘verklikkers’ die in Opsporing Verzocht kwamen praten over de buurman die een misdaad had gepleegd. Nu worden mensen prikkels voorgehouden om ervoor te zorgen dat zij zoveel mogelijk willen en moeten gaan melden. Daarnaast wordt nu ook meer ruimte gecreëerd voor klokkenluiders om hun verhaal te doen. Het is enerzijds belangrijk om de muren van stilzwijgen te doorbreken, maar er zitten ook grenzen aan. We moeten niet doorschieten. In Amerika proberen ze klokkenluiden aantrekkelijk te maken door een financiële vergoeding te geven aan degenen die melden. Moeten we in Nederland ook het melden geldelijk gaan belonen? We zijn bereid ver te gaan om mensen aan het praten te krijgen.

Wat is uw mening over de huidige manier waarop er met klokkenluiders wordt omgegaan in Nederland?

We verwachten veel van klokkenluiders. Zijn onze verwachtingen wel realistisch? Gaan de juiste mensen, dat wil zeggen de mensen die echt iets weten over mogelijke malversaties, ook  daadwerkelijk klokkenluiden? Mijns inziens is het goed om de drempel voor mensen om te gaan melden zo laag mogelijk te maken. Je moet er dan wel rekening mee houden dat zich ook mensen gaan aandienen die het systeem gaan misbruiken. Het probleem is echter niet alleen dat het juridisch goed geregeld moet zijn voor klokkenluiders, maar dat zij veel barricades over moeten om te gaan melden, omdat ze werkzaam zijn in een branche die hen aan het hart ligt. Ook hebben zij op hun werk een sociaal netwerk opgebouwd. Het is moeilijk om dit alles op te geven en een melding te gaan maken, want na een melding wil deze omgeving niets meer met jou te maken hebben. Klokkenluiden heeft zijn consequenties en keerzijden.

Wat is de functie van het Huis voor Klokkenluiders?

Het Huis voor Klokkenluiders biedt een luisterend oor en bescherming voor de melders. Daarnaast brengt het Huis voor Klokkenluiders ook advies uit. Het helpt mensen, maar wil daarnaast op een objectieve manier onderzoeken wat er aan de hand is. Hier ontstaat een tweesplitsing. Als je namelijk objectief een klacht wil bekijken, betekent dit niet dat je alleen gaat varen op datgene wat de melder je heeft verteld. Zodra een melding is binnengekomen, zal het Huis voor Klokkenluiders onderzoek moeten gaan doen bij een organisatie. Tegelijkertijd advies geven, hulp verlenen en onderzoek doen is lastig.

Worden alle meldingen in behandeling genomen?

Het gros van wat gemeld wordt, wordt wegens allerlei redenen niet in behandeling genomen. Er is een systeem ontwikkeld waarin wordt bepaald of een melding wel of niet in behandeling wordt genomen.

U heeft veel onderzoek verricht naar financieel-economische criminaliteit. Wat zou er volgens u verbeterd kunnen worden aan de aanpak ervan?

Ik denk dat het van belang is om het gedrag van organisaties onder de loep te nemen. Wetenschappelijk onderzoek kan helpen om meer inzicht te genereren in onderliggende fenomenen. Daarnaast is het van belang om risicoanalyses te maken op het gebied van kwetsbaarheid van bedrijven. De publieke en private sector kunnen elkaar wijzen op elkaars kwetsbaarheden. Wat zijn slimme manieren om fraude te bestrijden? Bijeenkomsten als de Dag van de Fraudeonderzoeker zijn nuttig om hierover kennis met elkaar te delen.